Thursday, Apr 26th

Bạn đang ở: Kiến Thức Quản Lý Câu Chuyện Doanh Nhân Phil Knight - và “kiệt tác” mang tên Nike
Lỗi
  • Unable to load Cache Storage: database
  • Unable to load Cache Storage: database
  • Unable to load Cache Storage: database
  • Unable to load Cache Storage: database

Interner Marketing Manager

Phil Knight - và “kiệt tác” mang tên Nike

Email In
Phil Knight - và “kiệt tác” mang tên Nike - Kiet tac mang ten nikePhil Knight đã biến ước mơ của người dân Mỹ về những đôi giày thể thao trẻ trung, mạnh mẽ trở thành hiện thực. Kiên định với niềm tin của bản thân và sáng tạo không ngừng, từ ý tưởng, ước mơ, hoài bão của mình, Knight đã xây dựng nên một thương hiệu Nike nổi tiếng toàn cầu. Khi cậu cử báo chí mê kinh doanh

Phil Knight đam mê điền kinh và nhiều môn thể thao khác ngay từ thời niên thiếu. Ông sớm thấy được vai trò quan trọng của các dụng cụ thể thao, nhất là đôi giày, nó đóng vai trò quan trọng quyết định thành tích của các vận động viên điền kinh. Và đây cũng chính là động cơ đưa Knight đến với con đường kinh doanh giày. Ông đã làm đường đua sôi động hơn bởi những thành tích tuyệt vời mà các vận động viên đạt được với đôi giày thể thao mang nhãn hiệu Nike.

Knight bắt tay vào thực hiện hoài bão của mình mà không hề lo ngại hai đàn anh hùng mạnh Adidas và Puma. Dù nhỏ và chưa có chút danh tiếng nào trên thị trường, thế nhưng, với niềm tin mãnh liệt vào sản phẩm chất lượng cao với giá phải chăng của mình, Knight đã làm nên điều kỳ diệu. Không chỉ trở nên nổi tiếng mà Nike còn qua mặt cả Adidas và Puma. Ngày nay, Nike đã trở thành một địa chỉ cung cấp trang phục thể thao hàng đầu thế giới.

Trước khi trở thành một ông chủ, một tỉ phú giàu có, Knight từng là một cậu thiếu niên đam mê thể thao. Ở trường học, Knight tham gia hầu như tất cả các môn thể thao, nhưng điền kinh lại là môn cho ông niềm thích thú hơn cả. Không dừng lại ở việc chơi thể thao, Knight còn thường xuyên có những bài viết về các vấn đề thể thao đăng trên tạp chí của trường. Thế rồi nhiều năm sau đó, Knight tốt nghiệp cử nhân báo chí tại Trường Đại học Oregon. Mọi hoạt động của Knight tạm dừng lại sau một năm thực hiện nghĩa vụ quân sự. Trở về từ chốn quân trường, Knight nghi danh vào lớp Thạc sĩ Quản trị Kinh doanh tại Đại học Stanford. Trong khi theo học về chuyên đề doanh nghiệp, ông đã tự mình viết một bản kế hoạch kinh doanh, mô tả khá chi tiết một kế hoạch tiếp thị để phát triển doanh nghiệp đó. Cũng từ đây, những vấn đề kinh doanh cuốn hút ông hơn bao giờ hết, ông muốn làm một cái gì đó để khẳng định mình. Và ông nhận ra, điều ông muốn làm chính là kinh doanh giày thể thao.

Tuy nhiên, sau khi hoàn tất chương trình học vào năm 1959, theo lời khuyên của cha, Knight vào làm kế toán cho một công ty ở Portland, dù vậy, kinh doanh vẫn là hoài bão lớn lao của ông. Để thực hiện hoài bão của mình, Knight sang Nhật Bản để tìm hiểu văn hóa và phong cách kinh doanh của người Nhật, bởi ông luôn thắc mắc điều gì đã làm cho nước Nhật phất lên nhanh đến thế sau chiến tranh, và “liệu rằng giày thể thao của Nhật có thể vượt qua giày thể thao của Đức, như máy chụp hình Nhật đã thắng máy của Đức không?”. Tất cả những suy nghĩ đó cứ thôi thúc ông.

Trong suốt thời gian lưu trú tại Nhật Bản, Knight không chỉ nghiên cứu văn hóa châu Á, ông còn hành hương lên núi Fuji, thăm Nhà máy Onitsuka tại Kobe - nơi làm ra những đôi giày Tigers chất lượng cao. Ông tỏ ra “rất mê” những đôi giày này và xin Onitsuka cho phép ông làm đại lý phân phối chính thức giày Tigers tại Mỹ. Có thể nói văn hóa Nhật đã để lại dấu ấn sâu đậm trong triết lý sống và kinh doanh của Knight. Ai cũng có thể thấy được điều này qua cách bài trí phòng làm việc cho đến cách đón tiếp khách của ông.

Biến khát vọng thành chiến thắng

Sau nhiều năm sống tại Nhật, Knight trở về nước làm đại lý cho Hãng giày Tigers. Trong suốt nhiều năm liền ông vừa làm kế toán viên, vừa tận dụng thời gian rảnh rỗi chở giày đi bán rong khắp nơi ở miền tây nước Mỹ. Kinh nghiệm có được trong những năm đi bán dạo này đã giúp ông rất nhiều khi bước vào kinh doanh “chuyên nghiệp”.

Năm 1964, Knight cùng góp vốn cổ phần với Bill Bowerman (huấn luyện viên thể thao), mỗi người đã bỏ ra 500 USD và thành lập nên Công ty dụng cụ thể thao Blue Ribbon (tiền thân của Nike). Cả hai đều không tỏ ra hài lòng với những đôi giày của Hãng Tigers. Họ quyết định tự thiết kế và sản xuất những đôi giày của chính mình. Như một tất yếu không thể tránh khỏi, Knight đã gặp không ít khó khăn, bởi trên thị trường giày thể thao lúc đó, giày của Knight giống như một loài cá bé nhỏ vô danh mà vây quanh là hai con cá voi khổng lồ Adidas và Reebok. Mọi cử động bình thường của những con kình ngư này cũng có thể đánh dạt những con cá bé nhỏ như Knight. Nhưng vượt trên tất cả, Knight vẫn kiên trì bám trụ và từng bước thâm nhập thị trường. Ông đặt chất lượng lên hàng đầu, phát huy những kinh nghiệm thời bán hàng rong, nâng cao hơn nữa nghiệp vụ kế toán. Knight còn tham gia giảng dạy tại Đại học Portland State như một cách trau dồi những kiến thức mới mà ở những nơi khác ông khó có cơ hội tiếp cận được.

Sự kiên nhẫn và niềm tin mãnh liệt vào thành công đối với loại giày thể thao chất lượng cao, giá phải chăng đã giúp Knight biến ước mơ trở thành một nhà kinh doanh thành hiện thực. Đó cũng chính là một trong những nhân tố quan trọng giúp Knight thành công trong sự nghiệp những năm sau đó.

Vượt qua những thử thách bước đầu, công việc kinh doanh của Knight ngày càng thuận buồm xuôi gió hơn. Năm 1971, ông quyết định thôi nghề kế toán và dồn toàn bộ tâm huyết của mình cho công việc kinh doanh giày. Trước hết, ông thay đổi logo của công ty, đồng thời chọn nhãn hiệu Nike cho sản phẩm của mình. Nike chính là vị thần mang đôi cánh tượng trưng cho chiến thắng trong thần thoại Hy Lạp, và đó cũng chính là khát vọng của Knight.

Năm 1972 là một năm thành công đáng nhớ kể từ khi Knight theo đuổi công việc kinh doanh giày. Những đôi giày mang nhãn hiệu Nike được tung ra thị trường và đem về cho ông hơn 2 triệu đôla. Thành công này đã khơi nguồn tăng trưởng doanh thu cho Nike theo cấp số nhân trong suốt 10 năm liền sau đó. Đến năm 1980, Nike đã qua mặt người khổng lồ Adidas, độc chiếm ngôi vị số một trên thị trường giày thể thao của Mỹ. Đồng thời ông cũng cho niêm yết giá cổ phiếu của mình trên thị trường chứng khoán.

Năm 1984, với con mắt tinh đời của mình, Knight đã nhanh tay ký với Michael Jordan hợp đồng quảng cáo giày chuyên dùng cho bóng rổ mang tên Air Jordan. Jordan khi đó là một cầu thủ bóng rổ còn rất trẻ tuổi trong đội hình của CLB Chicago Bulls, nhưng Knight đã nhận thấy được tài năng thiên bẩm và sức tỏa sáng trong tương lai không xa của ngôi sao trẻ này. Quả thực Knight đã không lầm. Một thời gian ngắn sau đó, Jordan với những bước chân dũng mãnh, những cú ném bóng chính xác gần như tuyệt đối đã trở thành thần tượng của giới trẻ Mỹ. Và như một lẽ tất yếu, Air Jordan cũng trở thành mode của đại đa số thanh thiếu niên ở vương quốc bóng rổ này.

Tuy nhiên, trong thế tấn công ào ạt của mình, Nike đã để lộ sơ hở, và đối thủ Reebox đã không bỏ lở cơ hội để hạ gục chú ngựa non Nike. Trong khi Knight chỉ tập trung phát triển các loại giày chạy bộ và giày chơi bóng rổ, thì Reebox lặng lẽ tấn công vào thị trường giày thể aerobics dành cho nữ - một thị trường mà Knight đã bỏ quên trong chiến lược kinh doanh của mình. Tuy không thể có được những đặc tính cứng cáp và mạnh mẽ của Nike, nhưng giày aerobics của Reebox lại có được kiểu dáng mềm mại và sắc màu thanh lịch đã chiếm được cảm tình của phái đẹp.

Và chuyện gì đến cũng phải đến, 7 năm sau khi đứng trên ngôi vị thống lĩnh, Nike đã bị Reebox hạ bệ vào năm 1987. Đây thực sự là một cú sốc lớn đối với Knight, bởi từ trước đến nay, Knight vẫn kiên định niềm tin rằng chất lượng tốt, giá cả hợp lý chính là điều quan trọng nhất khiến khách hàng móc hầu bao cho sản phẩm của ông. Dù kiên định thế, song Knight không phải là tuýp người bảo thủ đến mức tiêu cực. Không nản lòng trước thất bại, ông bắt tay thực hiện cuộc phản công của mình bằng chiêu thức thay đổi mẫu mã, kiểu dáng đa dạng hơn đáp ứng nhu cầu khách hàng. Và một lần nữa Nike lại vượt lên không lâu sau đó.


Kiên định một niềm tin

Knight từng được tặng danh hiệu “Người quyền lực nhất trong vương quốc thể thao”. Nhiều người ngưỡng mộ ông, họ khẳng định không có Phil Knight thì không có thương hiệu giày nổi tiếng Nike. Nhưng cũng có người cho rằng Knight nổi tiếng được là nhờ Jordan và các ngôi sao ở các đấu trường thể thao. Nhưng có lẽ, điều đúng nhất với Knight chính là một người biết kiên định niềm tin và không ngừng sáng tạo để vượt qua sóng gió thương trường. Ông luôn tỏ rõ là một người đầy sức trẻ, nhiệt huyết, sáng tạo trong công việc cũng như trong chơi thể thao. Ông đã biết gắn kết một cách khéo léo không khí sinh động của các fan hâm mộ với sức cuốn hút mạnh mẽ từ các ngôi sao thể thao đang lên, để từ đó khơi gợi niềm đam mê thể thao trong dân chúng. Điều này lý giải tại sao phần lớn các chiến dịch quảng cáo Knight đều hướng đến các vận động viện tài năng trẻ, các ngôi sao thể thao sáng giá. Nhờ đó, hình ảnh của Nike đã tỏa sáng cùng sự tỏa sáng của các tài năng này.

Trong những năm thập niên 1970 và những năm đầu thập niên 1980, Nike đã thành công rực rỡ. Thời kỳ đó, Knight đã điều khiển Nike theo trực giác và cảm quan về một sản phẩm chất lượng, vừa túi tiền là đủ. Trụ sở của Nike trông giống như một sân chơi thể thao, ở đó mọi người mặc quần soọc và mang giày thể thao đến công sở. Tuy nhiên, không lâu sau đó, Knight đã nhận thấy thời thế không còn như trước: tài chính biến động và sự cạnh tranh trên thị trường ngày càng khốc liệt, đòi hỏi Nike phải có cách quản lý mới nếu không muốn suy sụp và phá sản. Đáp ứng đòi hỏi bức bách đó, 600 trong tổng số 2.000 nhân viên đã ra đi, và Nike bước vào quá trình tái cơ cấu.

Knight quyết định thành lập bộ phận chuyên nghiên cứu thị trường để săn tìm nhu cầu và thị hiếu của người tiêu dùng, tăng kinh phí cho quảng cáo và chú trọng nhiều hơn vào thiết kế theo thị hiếu. Bằng những cải cách này, ông từng bước mở rộng thị trường cho Nike, sản phẩm không chỉ có giày chạy bộ, giày bóng rổ mà còn có cả loại giày dùng cho các môn thể thao khác như: gold, tennis, khúc kôn cầu, giày phụ nữ, giày dã ngoại,… Có thể nói sau lần bị Reebox đánh bại, Knight đã rút ra cho mình nhiều kinh nghiệm. Sự đa dạng về chủng loại cũng như mẫu mã sản phẩm của Nike đã minh chứng cho điều đó.

Nhưng, thương trường như chiến trường, các đối thủ luôn tìm kẽ hở để tấn công và xóa sổ Nike trên bảng xếp hạng top bất cứ lúc nào. Và sự kiện tại Thế vận hội năm 1992 là minh chứng hùng hồn nhất. Năm đó đội bóng rổ Dream Team (Mỹ) được Nike tài trợ đã từ chối mặc đồng phục thế vận hội, vì trên đó có in logo của Reebox. Hậu quả là làn sóng phản đối Nike dấy lên rầm rộ ở khắp nơi, họ cho rằng hãng này đã dùng tiền và thế lực gây chia rẽ nền thể thao thế giới. Tiếp theo đó một nhóm tự xưng là “Made in America” (sản xuất tại Mỹ) lên tiếng đòi tẩy chay Nike, vì hãng này luôn gia công sản phẩm ở nước ngoài với giá rẻ. Đỉnh điểm của những khó khăn rơi vào năm 1997, thời điểm cuộc khủng hoảng kinh tế xảy ra gây nên những hậu quả trầm trọng. Nhiều lô hàng trị giá hàng tỉ đôla của Nike nằm chết trong kho, trong khi đó áp lực tài chính bên ngoài nặng nề hơn bao giờ hết.

Tình hình ngày càng tồi tệ hơn, và thế là sau một thời gian giao quyền quản lý cho người khác, Phil Knight đã buộc phải quay trở lại trực tiếp điều hành công ty. Năm 1999, trở lại cương vị Tổng Giám đốc của Nike, Knight cho tăng cường nhiều nhà quản lý trẻ đầy tài năng, trong đó phải kể đến Giám đốc tài chính - Don Blair đến từ Pepsi Cola Phụ trách Bộ phận trang phục - Mindy Grossman chuyển từ Ralph Lauren sang Mary Kate Buckley - một người của Walt Disney - chịu trách nhiệm nghiên cứu các dự án mới… Những nỗ lực cải cách không ngừng đó của Knight đã giúp Nike vượt qua bão táp và tiếp tục đi lên.

Dù còn không ít khó khăn, nhưng Knight vẫn tin tưởng mãnh liệt vào những thành công mới của Nike trong tương lai sắp tới. Ông tiên đoán rằng: thanh niên từ Paris đến Thượng Hải sẽ ưa thích những gì mà các cô cậu ở New York hay San Diego ưa chuộng.

Tuy thành công, nhưng bản thân Knight vẫn theo đuổi một phong cách sống khép kín theo kiểu của người Nhật. Điều này không đồng nghĩa với phong cách sống cứng nhắc, Knight hiểu hơn ai hết, cuộc đời không chỉ có việc kinh doanh. Hành động ông nhường lại ghế Tổng Giám đốc cho Bill Perez (nguyên Tổng Giám đốc Công ty hàng tiêu dùng S.C, Johnson & Son Inc.,) để lui về giữ chức Chủ tịch Hội đồng Quản trị đã phần nào khẳng định điều đó. Knight nói thêm: “Vào thời điểm này của cuộc đời (66 tuổi), tôi quan tâm đến công việc sáng tạo nhiều hơn kinh doanh”.

Ngày nay, Knight đã là một tỉ phú tầm cỡ thế giới, nhưng ông vẫn yêu quý tất cả những gì mà Nike đem lại, dù đó chỉ là 1 cent. Đối với ông, đó là thành quả đáng trân trọng. Dù đã ngoài 60 tuổi, nhưng dường như sức trẻ và lòng nhiệt huyết vẫn nguyên vẹn trong Knight. Ông nói: “Tôi tự tin là người lèo lái con tàu Nike phát triển, thậm chí phát triển vững mạnh hơn, quy mô hơn trên toàn cầu”. Phương châm của Knight vẫn là tập trung vào chất lượng với những tiêu chí phục vụ chất lượng, quảng cáo chất lượng, sản phẩm chất lượng đa dạng chủng loại và số lượng mạng lưới phân phối và bán lẻ hiệu quả.

Trong hơn một thế kỷ qua, Nike trở thành một trong những thương hiệu lớn và uy tín nhất thế giới. Tại Mỹ, Nike đứng hàng top trong tổng số 1.200 thương hiệu mạnh. Knight trở thành người giàu thứ 6 của Mỹ với tổng giá trị tài sản 5,3 tỉ đôla, chỉ đứng sau Bill Gate, Warren Buffet, Paul Allen, John Kluge và Larry Ellison. Biết theo đuổi ước mơ và biết biến ước mơ thành hiện thực, 40 năm xây dựng và đưa Nike lên đẳng cấp thế giới, có thể nói Knight đã tìm được cho mình kiệt tác hoàn mỹ nhất, đó chính là Nike.

Theo ChuyenDoanhNhan

Written by :
Mars Nguyen
 

Related news items:
Newer news items:
Older news items: